ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )

1358

سفرنامه شاردن ( فارسى )

كه دسته‌اش درازتر از يك پا و نيم بود قرار داشت . گنجايش هر يك اين قاشقها به قدر گنجايش ده قاشق معمولى بود . مسلمانان در ميهمانيها جز اين شربت هيچ‌گونه مشروب نمىآشامند ، اما مسيحيان از آشاميدن انواع مشروبات خوددارى نمىورزند . بعد از آن ده قاب بزرگ پر از پلو آوردند . پلو لذيذترين غذاى مردم مشرق زمين ، و همهء مسلمانان تا آن سوى هندوستان است . من در سفرنامه‌ام دربارهء برنج و چگونگى پختن آن به تفصيل سخن گفته ، و ياد كرده‌ام كه در ميهمانيها اين آخرين غذايى است كه بر سر سفره مىآورند . اين نيز گفتنى است كه پلو را با رنگهاى مختلف و مزه‌هاى گوناگون مىپزند . قسمتى از آن را ساده يا مخلوط با بعضى از دانه‌ها يا سبزيها و گوشت درست مىكنند . به برخى زعفران مىزنند و به رنگ زرد درمىآورند . بعضى را با آب انار سرخ مىكنند ؛ چنان كه در اين ضيافت چند رنگ پلو پخته بودند ، و بيشتر آنها از برنج محصول هندوستان بود كه معطّر و اشتهاانگيز است . بارى ، در اين ميهمانى چندان گوشت به كار برده بودند كه در پايان غذا خوردن ، من بيش از سى بشقاب يا كاسه پر از گوشت نزديك خود مشاهده كردم . در چنين ضيافتها معمولا مدعوين در يك سو كنار هم مىنشينند و رو به روى هم نيستند ، و به هنگام غذا خوردن حرف نمىزنند . چنان كه پيش از اين نيز اشاره كردم همهء ظرفهايى كه در اين‌گونه ضيافتهاى بزرگ به كار مىرود سيمين يا از چينىهاى گرانبها مىباشد . بعضى از اين چينىها از نوع سيمين آنها ارزنده‌ترند ، و برخى از آنها كه سبز رنگند هر ظرف بزرگشان چهارصد يا پانصد اكو قيمت دارد . غذا خوردن در اين ظرفها به راستى فرح افزاست ، و همه چنان نو و درخشان و پاكيزه‌اند كه چنان مىنمايد همان روز از كارخانه بيرون آمده‌اند . اما اين رخشندگى و طراوت در ظرفهاى چينى اروپا و لطافت در گوشتها و ديگر خوراكيهاى اين سرزمين وجود ندارد زيرا هواى اين قاره سرد است و همين كه گوشت پخته و گرم را در ظروف چينى بگذارند سرد و فسرده مىشود ، و به هنگام غذا خوردن بايد آن را با كارد قطعه قطعه كنيم . امّا در مشرق زمين چنين نيست و قطعات گوشت بر سر سفره براى خوردن آماده مىباشد ، و مىتوان بدون استفاده از كارد آنها را به دهان گذاشت . سه ساعت بعد از ظهر وقتى كه ميزبان دريافت كه همهء ميهمانان غذا خورده‌اند و مشروب به كار برده‌اند ما را به تالارى كه محلّ اجتماع بود هدايت كرد .